ರಂಗನಾಥ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಟೆ ಏಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆಚರಣೆ ಶುರುವಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಸಂಜೆಯ ಕೇಸರಿ ಬೆಳಕು ಒಳಗೆ ಇಳಿಯುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಅವರು ಸ್ಟೀಲಿನ ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಮೇಜಿನ ಮೇಲೆ ಜೋಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಎರಡು ಲೋಟಗಳು, ಎರಡು ಚಮಚ, ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಬಟ್ಟಲಲ್ಲಿ ಉಪ್ಪಿನಕಾಯಿ. ಆಚೆಗಿನ ಕುರ್ಚಿಯನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಒಳಗೆ ಸರಿಸಿ, ಅದರ ಮೇಲಿನ ಧೂಳನ್ನು ಸೀರೆ ಸೆರಗಿನಂತಿದ್ದ ಬಟ್ಟೆಯಿಂದ ಒರೆಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದನ್ನು ಅವರು ಪ್ರತಿದಿನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಸರೋಜಮ್ಮ ತೀರಿಕೊಂಡ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರವೂ.
ಶಿವಮೊಗ್ಗದ ಆ ಹಳೆಯ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈಗ ಅವರೊಬ್ಬರೇ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಬೆಳಗ್ಗೆ ಪೇಪರ್ ಓದುವುದು, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಸ್ವಲ್ಪ ನಿದ್ದೆ, ಸಂಜೆ ಪಾರ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುತ್ತು ಇವೆಲ್ಲ ಅವರ ದಿನಚರಿ. ಆದರೆ ಈ ಸಂಜೆಯ ಶಾಸ್ತ್ರ ಮಾತ್ರ ಬೇರೆಯದೇ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿತ್ತು. ಅಡುಗೆ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಎರಡು ತಟ್ಟೆಗೆ ಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಒಂದು ಅವರಿಗೆ, ಇನ್ನೊಂದು ಆ ಖಾಲಿ ಕುರ್ಚಿಗೆ.
ನೆರೆಯವರು ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, “ಪಾಪ, ಇನ್ನೂ ಅವಳನ್ನು ಮರೆತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಮಾತಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದರು. ರಂಗನಾಥ ಅವರಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲ ಗೊತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅವರು ಯಾರಿಗೂ ವಿವರಣೆ ಕೊಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬಡಿಸಿದ ನಂತರ ಅವರು ಮೆದುವಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು, “ಬಂದ್ಬಿಡು, ಬಿಸಿ ಇರುವಾಗ ತಿನ್ನೋಣ.” ಈ ಮಾತು ಯಾರಿಗೆ ಎಂದು ಯಾರೂ ಕೇಳಿರಲಿಲ್ಲ.
—
ವಿಜಯ ಆರು ತಿಂಗಳ ನಂತರ ಬೆಂಗಳೂರಿನಿಂದ ಬಂದಿದ್ದ. ಕೆಲಸದ ಒತ್ತಡ, ಮಗಳ ಶಾಲೆ, ಇವೆಲ್ಲದರ ನಡುವೆ ಊರಿಗೆ ಬರುವುದು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು. ಬಂದ ಸಂಜೆ, ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ ತಂದೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಸಂತೋಷ ಮೂಡಿತು, ಆದರೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂಭ್ರಮವಿರಲಿಲ್ಲ. “ಬಂದ್ಯಾ, ಒಳಗೆ ಬಾ” ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿ ಒಳಗೆ ಹೋದರು.
ಊಟದ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಬಂದಾಗ ವಿಜಯನಿಗೆ ಆ ದೃಶ್ಯ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಬಿತ್ತು. ಎರಡು ತಟ್ಟೆ ಈಗಲೂ ಜೋಡಿಸಿಯೇ ಇತ್ತು, ಜೊತೆಗೆ ಅವನಿಗಾಗಿ ಮೂರನೆಯದು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಏನೋ ಭಾರವಾಗಿ ಕುಸಿದಂತಾಯಿತು. ಅಮ್ಮ ಹೋಗಿ ಇಷ್ಟು ವರ್ಷವಾದರೂ ಅಪ್ಪ ಇನ್ನೂ… ಎಂದು ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ಯೋಚಿಸಿದ. ಆದರೆ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯಲಿಲ್ಲ. ಇದೊಂದು ಮಾತಾಡಬಾರದ ವಿಷಯ ಎಂದು ಅವನಿಗೆ ಚಿಕ್ಕಂದಿನಿಂದಲೇ ಅರಿವಾಗಿತ್ತು, ಯಾರೂ ಹೇಳಿಕೊಡದೇ.
“ಅಮ್ಮನ ಫೋಟೋಗೆ ಹೂ ಹಾಕಿಲ್ಲ ಇವತ್ತು” ಎಂದು ವಿಜಯ ಗೋಡೆಯ ಕಡೆ ನೋಡಿ ಹೇಳಿದ, ಮಾತಾಡಲೇಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ.
“ಹಾಕ್ತೀನಿ, ಮೊದಲು ಊಟ ಮಾಡು” ಎಂದು ರಂಗನಾಥ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಹೇಳಿ ಬಡಿಸತೊಡಗಿದರು. ಅವರ ಕೈ ಸ್ವಲ್ಪ ವೇಗವಾಗಿ ಚಲಿಸುತ್ತಿತ್ತು, ಮಾತು ಮುಂದುವರಿಯದಂತೆ ಮಾಡುವ ಆತುರದಲ್ಲಿ.
ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಬ್ಬರೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿಷಯಗಳ ಕುರಿತು ಮಾತಾಡಿದರು, ಟ್ರಾಫಿಕ್, ಮಗಳ ಪರೀಕ್ಷೆ, ಮಳೆ. ಆದರೆ ಆ ಖಾಲಿ ಕುರ್ಚಿ ಇಬ್ಬರ ನಡುವಿನ ಮಾತಿಲ್ಲದ ಮೂರನೆಯ ವ್ಯಕ್ತಿಯಂತೆ ಕುಳಿತಿತ್ತು.
—
ಆ ರಾತ್ರಿ ವಿಜಯನಿಗೆ ನಿದ್ದೆ ಬರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ರಯಾಣದ ಸುಸ್ತಿನ ಜೊತೆ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನೋ ತೊಳಲಾಟ. ಮಧ್ಯರಾತ್ರಿ ನೀರು ಕುಡಿಯಲು ಎದ್ದಾಗ ಅವನ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕೆಲವು ವಿಚಿತ್ರ ವಿಷಯಗಳು ಬಿದ್ದವು.
ಅಂಗಳದ ಹಗ್ಗದ ಮೇಲೆ ಒಣಗುತ್ತಿದ್ದ ಸೀರೆ ಶಿಫಾನ್ ಬಟ್ಟೆಯದ್ದಾಗಿತ್ತು, ತಿಳಿ ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ್ದು. ಅಮ್ಮ ಎಂದೂ ಶಿಫಾನ್ ಉಟ್ಟಿದ್ದನ್ನು ಅವನು ಕಂಡಿರಲಿಲ್ಲ, ಅವಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಗಟ್ಟಿ ಕಾಟನ್ ಸೀರೆಗಳೇ ಇಷ್ಟ. ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯ ಶೆಲ್ಫಿನಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಾಟಲಿಯೊಂದು ಇತ್ತು, ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಸುಗಂಧದ ಎಣ್ಣೆ, ಇದನ್ನೂ ಅವನು ಗುರುತಿಸಲಿಲ್ಲ. ಟೀಪಾಯಿ ಮೇಲೆ ಸಕ್ಕರೆಯ ಡಬ್ಬಿಯ ಪಕ್ಕದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಚಿಕ್ಕ ಸಕ್ಕರೆ ಗಡ್ಡೆಗಳ ಪಾಕೆಟ್ಟು ಬಿದ್ದಿತ್ತು, ಅಪ್ಪ ಸಿಹಿ ಬೇಡ ಎಂದು ಡಾಕ್ಟರ್ ಹೇಳಿದ ಮೇಲೆ ಕಾಫಿಗೆ ಸಕ್ಕರೆ ಬಿಟ್ಟಿದ್ದವರು.
ಬೆಳಗ್ಗೆ ಅವನು ರೇಡಿಯೋ ಆನ್ ಮಾಡಿದಾಗ, ಅಮ್ಮನ ಇಷ್ಟದ ಭಜನೆಗಳ ಚಾನೆಲ್ ಬದಲಾಗಿ ಲಘು ಸಂಗೀತದ ಚಾನೆಲ್ ಬಂತು. ಇವೆಲ್ಲ ಬಿಡಿಬಿಡಿಯಾಗಿ ಏನೂ ಅರ್ಥವಾಗದ ಸಂಗತಿಗಳಾಗಿದ್ದವು, ಆದರೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸೇರಿಸಿ ನೋಡಿದಾಗ ವಿಜಯನ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಸಣ್ಣಗೆ ಮೊಳಕೆಯೊಡೆಯಿತು.
“ಅಪ್ಪ ಒಬ್ಬರೇ ಇರ್ತಾರಲ್ಲ, ಮತ್ತಿನ್ಯಾಕೆ ಇವೆಲ್ಲ ಇಲ್ಲಿ?” ಎಂದು ಕೇಳಬೇಕೆಂದುಕೊಂಡ. ಆದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ಇನ್ನೊಂದು ಮೂಲೆಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಗಂಟೆ ಬಡಿಯಿತು, ಬಹುಶಃ ಇದೆಲ್ಲ ಕೇಳಿ ತಿಳಿಯಬಾರದ ಸಂಗತಿ ಎಂಬಂತೆ. ಅವನು ಸುಮ್ಮನಿದ್ದ.
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ ಊಟದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ರಂಗನಾಥ ಗಡಿಬಿಡಿಯಿಂದ, “ಇವತ್ತು ಸಂಜೆ ನಾನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬ್ಯುಸಿ ಇರ್ತೀನಿ, ನೀನು ಬೇಗ ಊಟ ಮಾಡ್ಕೊಂಡು ಮಲಗಿಬಿಡು” ಎಂದರು. ಅವರ ಧ್ವನಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯದ ನೇರತೆ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಏನೋ ಒಂದು ತಡವರಿಕೆ ಇತ್ತು. ವಿಜಯ ಇದನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದ, ಆದರೆ ಸುಮ್ಮನಿದ್ದ.
—
ಸಂಜೆ ಆರೂವರೆಗೆ ರಂಗನಾಥ ಬಚ್ಚಲಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮುಗಿಸಿ ಶುಭ್ರ ಬಟ್ಟೆ ಧರಿಸಿ ಬಂದರು. ಇಸ್ತ್ರಿ ಮಾಡಿದ ಪಂಚೆ, ಬಾಚಿಟ್ಟ ಕೂದಲು, ಸ್ವಲ್ಪ ಪೌಡರಿನ ಗಂಧ. ವಿಜಯ ಸೋಫಾದಲ್ಲಿ ಮಂಚಿನ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ಫೋನ್ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅಪ್ಪ ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಗಡಿಯಾರ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಅವನಿಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಯಿತು.
ಗಂಟೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಏಳಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಬಾಗಿಲ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸಿತು.
ರಂಗನಾಥ ಗಡಬಡಿಸಿ ಎದ್ದು, “ನೀನು ಆ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗಿ ಟಿ.ವಿ. ನೋಡ್ತಿರು, ನಾನು ಬರ್ತೀನಿ” ಎಂದರು. ಈ ಮಾತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಆತುರ ವಿಜಯನಿಗೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಮಾನ ಹುಟ್ಟಿಸಿತು. ಅವನು ತಂದೆಗಿಂತ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದ.
ಬಾಗಿಲಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದವರು ಸುಮಾರು ಅರವತ್ತು ವರ್ಷದ ಒಬ್ಬ ಮಹಿಳೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟೀಲಿನ ಡಬ್ಬಗಳ ಗಂಟು, ಗುಲಾಬಿ ಬಣ್ಣದ ಶಿಫಾನ್ ಸೀರೆ, ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಹೂವಿನ ಸುಗಂಧ. ಆಕೆಯ ಮುಖದಲ್ಲಿ ವಿಜಯನನ್ನು ಕಂಡ ಕ್ಷಣ ಗೊಂದಲ, ಮುಜುಗರ ಮೂಡಿತು. “ಅಯ್ಯೋ, ಮಗ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಅಂತ ನಂಗೆ…” ಎಂದು ಆಕೆ ಮಾತು ಅರ್ಧಕ್ಕೆ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು.
ರಂಗನಾಥ ಹಿಂದಿನಿಂದ ಬಂದು ನಿಂತರು, ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಳ್ಳತನ ಸಿಕ್ಕಿಬಿದ್ದ ಮಗುವಿನ ಭಾವ. “ಬಾ ಕಮಲಾ, ಒಳಗೆ ಬಾ” ಎಂದಷ್ಟೇ ಹೇಳಿ ಮೌನವಾದರು.
ವಿಜಯನಿಗೆ ಒಂದೇ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಅರ್ಥವಾಯಿತು. ಆ ಶಿಫಾನ್ ಸೀರೆ, ಜಾಸ್ಮಿನ್ ಎಣ್ಣೆ, ಸಿಹಿ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕೆಟ್ಟು, ಲಘು ಸಂಗೀತದ ರೇಡಿಯೋ, ಪ್ರತಿ ಸಂಜೆ ಜೋಡಿಸಿಡುತ್ತಿದ್ದ ಆ ಎರಡನೆಯ ತಟ್ಟೆ. ಅದು ಅಮ್ಮನಿಗಾಗಿ ಇಟ್ಟ ನೆನಪಿನ ಆಚರಣೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಕಮಲಾ ಎಂಬ ಈ ಮಹಿಳೆಗಾಗಿ, ಎಷ್ಟೋ ಸಂಜೆಗಳಿಂದ ಇಟ್ಟಿದ್ದ ಒಂದು ಕುರ್ಚಿ.
—
ಮೂವರೂ ಮೂಕವಾಗಿ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಂತರು. ಕಮಲಾ ಇಷ್ಟಪಡದ ಮುಖ ಮಾಡಿ ಸುಮ್ಮನೆ ಡಬ್ಬಿಗಳನ್ನು ಮೇಜಿನ ಮೇಲಿಟ್ಟರು. ರಂಗನಾಥ ಮಾತಿಗೆ ಶುರುವಾಗಬೇಕೆ, ಬೇಡವೆ ಎಂಬ ಗೊಂದಲದಲ್ಲಿ ಕುರ್ಚಿ ಸರಿಸಿದರು. ವಿಜಯ ಮೂರನೆಯ ತಟ್ಟೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಚಮಚ ತಂದ, ಸುಮ್ಮನೆ, ಯಾವ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನೂ ಕೇಳದೆ.
ಊಟ ಬಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಕಮಲಾ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಮಾತಿಗೆ ಶುರುಮಾಡಿದರು, ಎಂತೆಂತಹ ತರಕಾರಿ ಇಂದು ಸಂತೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗಲಿಲ್ಲ, ಪಕ್ಕದ ಬೀದಿಯ ನಾಯಿ ಎಷ್ಟು ಬೊಗುಳುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಸಣ್ಣ ಸಂಗತಿಗಳು. ಈ ಮಾತುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪರಿಚಿತತೆ ಇತ್ತು, ಎಷ್ಟೋ ಸಂಜೆಗಳ ಜೊತೆಗಾರಿಕೆಯ ಸಹಜತೆ. ರಂಗನಾಥ ಅವರ ಮಾತಿಗೆ ಸಣ್ಣಗೆ ನಗುತ್ತಾ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು, ಎಷ್ಟೋ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ವಿಜಯ ಅಪ್ಪನ ಮುಖದಲ್ಲಿ ಕಂಡ ಆ ಹಗುರ ಭಾವ.
ಊಟ ಮುಗಿದ ಮೇಲೆ ಕಮಲಾ, “ನಾನಿನ್ನು ಹೋಗಿ ಬರ್ಲಾ” ಎಂದು ಎದ್ದರು. ರಂಗನಾಥ ಬಾಗಿಲ ತನಕ ಜೊತೆಗೆ ಹೋದರು. ವಿಜಯ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಒಬ್ಬನೇ ಕುಳಿತು, ಈಗ ಖಾಲಿಯಾಗಿದ್ದ ಆ ಮೂರನೇ ತಟ್ಟೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅಮ್ಮನ ಫೋಟೋ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಮುಗುಳ್ನಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅದೇ ಹಳೆಯ ಬದಲಾಗದ ಮುಗುಳ್ನಗೆ.
ಅಪ್ಪ ಒಳಗೆ ಬಂದಾಗ ಇಬ್ಬರೂ ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಒಬ್ಬರನ್ನೊಬ್ಬರು ನೋಡಿದರು. ವಿಜಯ ಏನಾದರೂ ಕೇಳಬೇಕೆ ಎಂದು ಯೋಚಿಸಿದ, ಆದರೆ ಅಪ್ಪನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಮೌನ ಬೇಡಿಕೆ ಇತ್ತು, ಇದನ್ನು ಈಗ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಕೆಡಿಸಬೇಡ ಎಂಬಂತೆ.
“ಪಾತ್ರೆ ತೊಳೀಲಾ?” ಎಂದು ವಿಜಯ ಕೇಳಿದ.
“ಬೇಡ, ನೀನು ಮಲಗು” ಎಂದು ರಂಗನಾಥ ಹೇಳಿ ಮೇಜಿನ ಬಳಿ ಹೋದರು. ಎಂದಿನಂತೆ ಆ ಎರಡು ಕುರ್ಚಿಗಳನ್ನು ಒಳಗೆ ಸರಿಸಿ ಇಟ್ಟರು, ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಒಂದು ಕುರ್ಚಿಯ ಮೇಲೆ ಕೈಯಿಟ್ಟು ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು ನಿಂತಿದ್ದರು, ಏನೋ ಒಂದು ನೆನಪಿನ ಭಾರ ಇಳಿಸಿಕೊಂಡಂತೆ.
ವಿಜಯ ತನ್ನ ಕೋಣೆಗೆ ಹೋಗುವ ಮುನ್ನ ಒಮ್ಮೆ ತಿರುಗಿ ನೋಡಿದ. ಅಡುಗೆ ಕೋಣೆಯ ಮಂದ ಬೆಳಕಿನಲ್ಲಿ ಅಪ್ಪ ಒಬ್ಬರೇ ನಿಂತಿದ್ದರು, ಆದರೆ ಈ ಬಾರಿ ಆ ಒಂಟಿತನದಲ್ಲಿ ಮೊದಲಿನ ಭಾರ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅಪ್ಪ ಇನ್ನೂ ಅಮ್ಮನನ್ನು ಮರೆತಿರಲಿಲ್ಲ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದರು ಕೂಡ. ಈ ಎರಡೂ ಸಂಗತಿಗಳು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಇರಬಹುದೆಂದು ಅವನಿಗೆ ಎಂದೂ ಗೊತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಮಾರನೆಯ ದಿನ ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಹೊರಡುವ ಮುನ್ನ ವಿಜಯ ಅಪ್ಪನ ಕೈ ಹಿಡಿದುಕೊಂಡ, ಎಂದಿಗಿಂತ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೆಚ್ಚು ಹೊತ್ತು. ಇಬ್ಬರೂ ಏನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಬಸ್ಸು ಹೊರಟ ಮೇಲೆ ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಮನೆಯನ್ನು ನೋಡುತ್ತಾ, ಸಂಜೆ ಏಳು ಗಂಟೆಗೆ ಆ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನೊಂದು ಬಾಗಿಲ ಗಂಟೆ ಬಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವನು ಈಗ ಬಲ್ಲ.